Είστε εδώ: ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ > ΝΕΑ > 查看详情

ΤΟ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΣΤΗΝ ΚΙΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΜΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

  • πηγή:China Greece Times
  • ημερομηνία έκδοσης:2020-05-11 19:01:02
  • Προβολές:
  • 692

Συντάκτης: Γ.Ναθαναήλ
Δρ. Λαογραφίας Δ.Π.Θ
e-mail:george@nathanail.biz

Το ονοματεπώνυμο ενός προσώπου αποτελείται από δύο τμήματα, το όνομα (first name, personal name, given name) και το επώνυμο (last name, family name, surname), που δηλώνει την οικογένειά του. Στην Ευρώπη και την Ελλάδα το επώνυμο αποτελεί το τελευταίο τμήμα του ονοματεπωνύμου. Αντίθετα, στην Κίνα το επώνυμο προηγείται.
 
ΚΙΝΑ
Η προέλευση των Κινέζικων επωνύμων σχετίζεται με την ιστορία του Κινεζικού έθνους. Τα επώνυμα σχηματίστηκαν και χρησιμοποιούνται εδώ και περίπου 2.800 χρόνια, πριν τις τρεις Δυναστείες Hsia (夏) ca 2200-1700 π.Χ.), Shang (商) ca 1700-1122 π.Χ.) και Chou ή Zhou (周) ca 1122-221 π.Χ.). Σύμφωνα με τον μύθο, η καθιέρωσή τους ξεκίνησε από την εποχή του μυθικού Αυτοκράτορα FuXi (伏羲), το 2852 π.Χ. Τότε τυποποιήθηκε το σύστημα ονοματοδοσίας για να διευκολυνθεί η απογραφή του πληθυσμού. Στόχος του Αυτοκράτορα ήταν η διάκριση των οικογενειών και η παρεμπόδιση γάμων μεταξύ προσώπων της ίδιας οικογένειας. Από εκείνη την περίοδο μέχρι την εποχή της δυναστείας Chou, σχηματίστηκαν δύο κατηγορίες επωνύμων, η πρώτη, Shih με προέλευση από την πλευρά του πατέρα, και η δεύτερη Hsing με προέλευση από την πλευρά της μητέρας.
Στην Κίνα παίζει πιο σημαντικό ρόλο η οικογένεια ως σύνολο και έπονται τα μέλη της και αυτός ίσως είναι και ο λόγος που το επώνυμο προηγείται του ονόματος. Πριν από την ίδρυση της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, οι γυναίκες, όταν παντρεύονταν, έπαιρναν το επώνυμο του συζύγου τους, ενώ μετά την ίδρυσή της, μπορούσαν να κρατήσουν το οικογενειακό τους επώνυμο μετά το γάμο τους. Τα παιδιά παίρνουν το επώνυμο του πατέρα.
Υπάρχουν συνολικά περίπου 400-450 Κινέζικα επώνυμα, και τα περισσότερα από αυτά έχουν μακραίωνα ιστορία. Τα περισσότερα από αυτά έχουν ένα χαρακτήρα. Τα συνηθέστερα τέσσερα είναι τα: Lĭ (李), Wáng (王, Zhāng (张) και Líu (刘).
Για την σαφή διάκριση μεταξύ ονόματος και επωνύμου,οι Κινέζοι συνηθίζουν, στις επαγγελματικές τους κάρτες με λατινικούς χαρακτήρες,να καταχωρούν το επώνυμο, το οποίο και προηγείται, με κεφαλαία γράμματα. Παραθέτουμε, ενδεικτικά, τη σειρά γραφής του ονοματεπωνύμου διαφόρων γνωστών καλλιτεχνών, όπως: LI Yundi (李云迪)(πιανίστας), LIU Tianhua (刘) (μουσικοσυνθέτης), WANG Yuja  (王羽佳) (πιανίστρια).
Τα Κινέζικα ονόματα είναι άπειρα. Αποτελούνται από έναν ή δύο χαρακτήρες.Οι γονείς μπορούν να επιλέξουν ως όνομα για το παιδί τους οποιαδήποτε Κινέζικη λέξη. Πιο συνηθισμένα είναι ονόματα με δύο χαρακτήρες, όμως, για μεγαλύτερη ευκολία τις μέρες μας επιλέγονται όλο και περισσότερα και με ένα χαρακτήρα.
      Επειδή δεν είναι τόσο εύκολη η προφορά των ονομάτων αυτών από εκείνους που δεν έχουν μητρική γλώσσα την Κινεζική, πολλοί Κινέζοι αποφασίζουν και χρησιμοποιούν και ένα δεύτερο όνομα, όπως, για παράδειγμα, George, Mark, προκειμένου να ενσωματωθούν ευκολότερα και γρηγορότερα στις Δυτικές κοινωνίες. Κάποιοι άλλοι, όμως, θεωρούν ως καλύτερη επιλογή την προσαρμογή του Κινεζικού τους ονόματος στην Αγγλική, όπως π.χ. Snow (雪), Tiger (老虎), Mars (火星).
 
ΕΛΛΑΔΑ
Σύμφωνα με τον Γιώργο Μπαμπινιώτη το επώνυμο είναι το όνομα που δηλώνει την οικογένεια, την καταγωγή ενός ανθρώπου.
Στην Αρχαία Ελλάδα δεν υπήρχε επώνυμο με τη σημερινή του έννοια. Αντ’ αυτού, οι Έλληνες χρησιμοποιούσαν το όνομα του πατέρα, όπως Περικλής (του) Ξανθίππου, Αλέξανδρος (του) Φιλίππου. Σε περίπτωση ταυτοπροσωπίας, προστίθετο και ο τόπος της καταγωγής, π.χ. Σωκράτης (του) Σωφρονίσκου, Αλωπεκήθεν (από την Αλωπεκή), Περικλής (του) Ξανθίππου Αθηναίος.
Κατά τη διάρκεια της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας το επώνυμο συνηθιζόταν να μπαίνει δίπλα στο όνομα, όπως και σήμερα. Το επώνυμο μπορούσε να σημαίνει κάποιο αξίωμα, όπως π.χ.Ιωάννης Δούκας ή τόπο καταγωγής,π.χ. Λέων Αρμένιος.
Στην Ελλάδα, το επώνυμο καθιερώνεται θεσμικά μετά την ίδρυση του νεοελληνικού κράτους, με το Βασιλικό Διάταγμα του 1833, «Περὶ τῆς ἀρμοδιότητος τῶν Νομαρχῶν καὶ περὶ της κατά Νομαρχίας υπηρεσίας» όπου, αναφέρονται τα ακόλουθα: «Ὅσοι πολῖται δὲν ἔχουν παρονόματα, ὀφείλουν νὰ δεχθούν τοιαῦτα· ἀλλὰ δὲν τοῖς ἐπιτρέπεται νὰ ἀλλάσουν κατ’ ἀρέσκειαν τὸ ἅπαξ ἀποδεχθέν, εἱμὴ μόνον συναινέσει τοῦ Βασιλέως», Εφημερίς της Κυβερνήσεως, αρ. 17, 4/16 Μαΐου 1833, άρθρ. 11, εδάφ. 19.
Με βάση την πηγή προέλευσης,ο Μανώλης Τριανταφυλλίδης διακρίνει τα επώνυμα σε πέντε είδη: πατρωνυμικά-μητρωνυμικά, εθνικά, επαγγελματικά και προερχόμενα από παρατσούκλια (ή προσωνύμια).
Τα πατρωνυμικά είναι τα παραγόμενα από το όνομα του πατέρα ή του γενάρχη της οικογένειας και τα συναντάμε σε ονομαστική πτώση (π.χ. Γιάννης Αργύρης) ή σε γενική (π.χ. Νίκος Γεωργίου)
Τα μητρωνυμικά είναι τα παραγόμενα από το όνομα της μητέρας (π.χ. Γιάννης Ελένης).
      Τα εθνικά είναι εκείνα που δηλώνουν καταγωγή. Αναφέρονται σε χωριά ή ευρύτερες περιοχές, όπως Γιώργος Αγραφιώτης, Κώστας Ηπειρώτης, Νίκος Πολίτης
      Τα επαγγελματικά είναι επώνυμα που σχετίζονταιμε επαγγέλματα, όπως: Κώστας Γραμματικός
Υπάρχει ακόμα και μια άλλη κατηγορία επωνύμων που προέρχεται, όπως αναφέρθηκε, από παρατσούκλια που υποδηλώνουν συγκεκριμένες ιδιότητες, όπως Κώστας Κουφός, Αργύρης Καμπούρης, Γιώργος Βαρεμένος, Στάθης Ψάλτης, ή ακόμα προέρχονται από παρομοιώσεις με ζώα, όπως Οδυσσέας Αλεπουδέλης (ο νομπελίστας Έλληνας ποιητής Οδυσσέας Ελύτης) ή φυτά (Γιάννης Καρπούζης, Δημήτρης Πεπόνης).
Με βάση την κατάληξη του επωνύμου, μπορούμε, επίσης, να προσδιορίσουμε και τη γεωγραφική προέλευση ενός προσώπου, όπως, ενδεικτικά, σε:
-ίδης: από Πόντο (Ιωακειμίδης, Λαζαρίδης, Κοντογιαννίδης)
-άκης: από Κρήτη (Ηλιάκης, Παπαδάκης, Μπαλακάκης)
-έας ή άκος: από Μάνη (Βαγιακάκος, Κωνσταντινέας)
-πουλος: από Πελοπόννησο (Νικολακόπουλος,
  Θεοδωρόπουλος)
-άτος: από Κεφαλονιά (Γιανουλάτος, Ευθυμιάτος)
-έλης: από Μυτιλήνη και Λήμνο (Χιωτέλης, Παυλιδέλης)
 
Το όνομα ενός ανθρώπου ή αλλιώς το ανθρωπωνύμιο αποτελεί μια υποκατηγορία της ευρύτερης ομάδας των κυρίων ονομάτων που αντιστοιχούν σε πρόσωπα, ζώα ή πράγματα. Το ανθρωπωνύμιο προσφέρει ουσιαστικά την ταυτότητα και την υπόσταση του ανθρώπου που το φέρει. Πάντοτε, το πρώτο γράμμα του ανθρωπωνυμίου γράφεται με κεφαλαίο, π.χ. Παύλος. 
Κύρια πηγή των ανθρωπωνυμίων είναι η αρχαία ελληνική και η εκκλησιαστική παράδοση. Ονόματα όπως Σωκράτης, Περικλής, Ηρώ, Αθηνά αντιστοιχούν στην πρώτη, ενώ Νικόλαος, Σπυρίδων, Γεώργιος, στη δεύτερη πηγή. Από τα ανδρικά κύρια ονόματα, το πλέον διαδεδομένο είναι το Γεώργιος και ακολουθούν τα: Ιωάννης, Κωνσταντίνος, Δημήτριος, Νικόλαος και Παναγιώτης, ενώ από τα γυναικεία το Μαρία και ακολουθούν τα: Ελένη, Αικατερίνη, Βασιλική, Σοφία και Αγγελική.
 
ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Γιώργος Μπαμπινιώτης, Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, Ε΄ Έκδοση, Οκτ. 2019, Κέντρο Γλωσσολογίας
Μανώλης Τριανταφυλλίδης,Τα οικογενειακά μας ονόματα, εκδ. Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών, Θεσσαλονίκη1995.
Ανδρέας Καλαντζάκος,Ονόματα – Επώνυμα – Παρατσούκλια, εκδ. Ελεύθερη Σκέψις, Αθήνα 2000.
Θεοδ. Σερεμετάκης & Μαρία Δημητρίου, Τα Νεοελληνικά Κύρια Ονόματα, εκδ. Πατάκη, Αθήνα 2003.
Γιάννης Τζέμος, Τα επώνυμα των Ελλήνων, και οι τουρκικές ρίζες τους, ΤΑ ΝΕΑ, εκδ. ΑλτερΕγκο, 2018
Irena Kałużyńska, Traditional Chinese Generation Names, Uniwersytet Warszawski Zakład Sinologii ul. Krakowskie Przedmieście 1 00-927 Warszawa, Onomastica LIX, 2015 PL ISSN 0078-4648
 
Hongmei Zhu, A Cultural Comparison of English and Chinese Family Names, School of Foreign languages, Henan University of Technology Lotus Street, Hi-Tech Development Zone, Zhengzhou 450001, Henan, China

William King, How Chinese pick their English name

https://gbtimes.com/how-chinese-pick-their-english-name

Philip Wilkinson, Myths & Legends: An illustrated Guide to their Origins and Meanings, DK ed. 2009

 

Shean yueh J. Chao, In search of your Asian Roots – Geneological Research on Chinese Names, ed. Clearfed Company Inc., Baltimore, Maryland, 2000

Terhi Mikkolainen, The art of Chinese names

https://gbtimes.com/art-chinese-names
 
Κάνοντας χρήση του πιο κάτω link, μπορείτε να βρείτε την καταγωγή σας με βάση το επώνυμό σας. https://www.tovima.gr/2018/11/23/society/efarmogi-sou-vriskei-ton-topo-katagogis-apo-to-eponymo/